Kim jest Jozef Vaško

J. Vaško figuruje na stronie www.l29delfin.pl w zespole jako pilot. Firma L29 Delfin s.r.o. ze Sliača oferuje loty z pasażerami, w tym akrobacyjne, loty pokazowe na pokazach lotniczych, także nocne, prace lotnicze i obsługę techniczną. Eksploatuje samolot L-29 Delfin OM-SLK z numerem bocznym 01, na którym J. Vaško lata z lotniska Żylina.

Na stronie L29 Delfin s.r.o. w zespole razem z J. Vaško figurował także Dušan Petrula „DUDU” jako technik lotniczy. D. Petrula zginął 2.08.2026 r. w katastrofie samolotu Cessna 172 w miejscowości Očová wraz z dwoma pasażerami, ojcem i jego czteroletnim synem. Według doniesień medialnych był to prawdopodobnie lot widokowy, który nie był lotem miejscowego aeroklubu.

Przyczyna wypadku jest badana. Raport końcowy nie został jeszcze opublikowany. Czy był to lot L29 Delfin s.r.o., na podstawie dostępnych źródeł nie wiemy.

Zdjęcia z miejsca wypadku (Noviny.sk)

Źródło: raport końcowy słowackiej komisji badania wypadków lotniczych i morskich (Letecký a námorný vyšetrovací útvar MDV SR), nr SKA2017002, z 23.08.2017 r. Operator: Slovenské krídla, s.r.o., samolot w posiadaniu prywatnym. Raport nie wymienia pilota z nazwiska, jednak wiek, licencja i firma odpowiadają J. Vaško.

• Pilot określił lot jako „lot treningowy – kandydat na szkolenie na funkcję obserwatora”. Samolot OM-JLP nie miał jednak zezwolenia na wykonywanie prac lotniczych (firma miała je tylko dla OM-SLK), a według raportu firma nigdy nie przeprowadziła żadnego szkolenia obserwatora.
• Podczas ćwiczenia procedur awaryjnych na pokładzie może przebywać tylko szkolony pilot firmy oraz instruktor lub egzaminator. Instrukcja operacyjna firmy została naruszona.
• Raport wyraźnie stwierdza, że nieuzasadniona obecność osób postronnych na pokładzie zdarzała się w firmie także wcześniej, i zwraca uwagę na publicznie oferowane loty odpłatne.
• Zablokowany pas uniemożliwił start samolotów dyżurnych podczas alarmu NATO (TANGO SCRAMBLE ogłoszony o 11:00). Ochrona przestrzeni powietrznej Słowacji była zakłócona przez 1 godzinę 42 minuty.
• Pilot miał wówczas ważne uprawnienie L-29 do 31.10.2017 r. i orzeczenie lotniczo-lekarskie klasy 1 do 27.05.2017 r.

Jesienią 2022 r. J. Vaško miał przejść sprawdzian umiejętności do uprawnienia na typ L29 i uprawnienia instruktorskiego TRI(SPA) L29 u egzaminatora z zagranicznym certyfikatem. Słowacki Urząd Transportu (Dopravný úrad, odpowiednik ULC) z wyprzedzeniem poinformował egzaminatora, że nie powinien przeprowadzać sprawdzianu ze względu na barierę językową oraz dlatego, że nie jest uprawniony do sprawdzania uprawnień instruktorskich.

Sprawdzian mimo to odbył się na samolocie OM-SLK z lotniska Żylina. W sprawozdaniu przedłożonym urzędowi zadeklarowano lot trwający 65 minut, w tym akrobację. Według zapisu słowackich służb ruchu lotniczego lot trwał jednak 19 minut, z jednym lądowaniem i dwoma lądowaniami z przejściem do startu.

Urząd wszczął następnie postępowanie w sprawie ograniczenia, zawieszenia lub cofnięcia ważności jego licencji CPL(A) w zakresie uprawnień L29 i TRI(SPA) L29. Sprawdzian uznał za niewykonany w pełnym zakresie z powodu niedotrzymania całkowitego czasu lotu. Dozwolone były jedynie loty w celu utrzymania zdatności samolotu do lotu i podczas nich na pokładzie nie mogła przebywać inna osoba.

Wyniku postępowania ani tego, czy i kiedy później ważnie odnowił uprawnienie, nie znamy.

Rejestr upoważnień do prowadzenia egzekucji (Ministerstwo Sprawiedliwości Republiki Słowackiej) pokazuje tylko egzekucje, które nadal trwają. Wobec J. Vaško figurują w nim dwie:

• Pierwsza egzekucja trwa prawie cztery lata, a dług nadal nie został spłacony.
• W 2022 r. toczyła się przeciwko Slovenské krídla i J. Vaško również egzekucja banku. W aktualnym wypisie jej nie widzimy.
• Przy drugiej egzekucji sąd ustalił, że część pożyczonych pieniędzy J. Vaško kazał przesyłać na konto żony w czasie, gdy jego własne konto było zablokowane przez egzekucję. Małżonkowie zaprzeczali istnieniu pożyczki, sąd mimo to nakazał im zwrot pieniędzy.

Słowacki Urząd Transportu w 2017 r. uznał go za osobę wiarygodną w rozumieniu przepisów o ochronie lotnictwa na pięć lat. Po upływie ważności pracodawca nie wystąpił o nową ocenę (stan na 2023 r.).

Twierdzenia osób trzecich, przy każdym podano źródło. Nie udało się ich zweryfikować w niezależnym źródle.